Szkoła Podstawowa nr 1 im. Jana Pawła II

ĆWICZENIA

DOSKONALĄCE UMIEJĘTNOŚĆ PISANIA

PRZEPISYWANIE

Dziecko odtwarza tekst podany jako wzór. Aby nie dopuścić do mechanicznego, bezmyślnego przepisywania, daje się mu polecenie wymagające zwrócenia szczególnej uwagi na określone miejsca w tekście. W tym celu stosuje się do przepisywania teksty z lukami:

literowymi - wymagają one wpisania w puste miejsca odpowiedniej litery, która stanowi trudność ortograficzną,

sylabowymi - w luki wpisuje się sylaby,

wyrazowymi – brakujące wyrazy zawierające określoną trudność ortograficzną mogą być podane osobno (pod tekstem lub luźnych kartonikach) lub mogą też być przedstawione za pomocą obrazka.

UWAGI

Teksty z lukami wyrabiają spostrzegawczość i zmuszają do autokontroli, budząc tym samym czujność ortograficzną. Są bardzo przydatne w utrwalaniu i sprawdzaniu stopnia opanowania przerabianego materiału.


Inne formy przepisywania z dodatkowymi poleceniami:

- podkreślanie liter, sylab lub wyrazów zawierających określoną trudność,

- wypisywanie sylab lub wyrazów z trudną literą,

- przekształcanie tekstu, np. zamiana liczby pojedynczej na mnogą itp.

TYGODNIOWE ĆWICZENIA POPRAWNEJ PISOWNI

SAMODZIELNA PRACA STARSZYCH UCZNIÓW

Przygotowanie:

1. załóż zeszyt do ćwiczeń ortograficznych;

2. powtórz i utrwal zasady pisowni;

3. na końcu zeszytu załóż "Słowniczek Trudnych Wyrazów".

 

Pisanie z pamięci - co dzień

1. przeczytaj uważnie wybrany przez siebie, lub wskazany przez nauczyciela, fragment tekstu ( ok. 5 zdań niezbyt długich, po ok. 5 wyrazów w zdaniu );

2. przeczytaj pierwsze zdanie zapamiętując tekst i pisownię wyrazów; uzasadnij pisownię trudnych wyrazów;

3. powiedz tekst z pamięci;

4. przeczytaj powtórnie zdanie sprawdzając, czy dobrze zapamiętałeś;

5. napisz tekst z pamięci;

6. sprawdź zapis i nanieś poprawki;

7. porównaj zapis ze zdaniem wzorcowym i nanieś poprawki;

8. zakryj zdanie wzorcowe i napisane;

9. napisz powtórnie to samo zdanie;

10. sprawdź zapis.

Poprawa błędów:

wypisz wyrazy, w których popełniłeś błędy i uzasadnij poprawną pisownię;

wyrazy te zastosuj w krzyżówce, ułóż z nimi zdania, utwórz rodzinę wyrazów pokrewnych, wpisz je do "Słownika Trudnych Wyrazów" ( na końcu zeszytu ).

Sprawdzian - co tydzień

1. pracuj codziennie, zapisując datę przy wykonywanych ćwiczeniach;

2. po tygodniu ćwiczeń poproś kogoś, aby podyktował ci zdania, które codziennie pisałeś;

3. sprawdź, o ile błędów mniej zrobiłeś niż poprzednio, i popraw je ( wg wzoru ).

4. po każdym tygodniu ćwiczeń pokaż zeszyt nauczycielowi.

DYKTANDO W 10 PUNKTACH – Z KOMENTARZEM ORTGRAFICZNYM


Punkt 1. Umowa
Umów się z dzieckiem, że codziennie będziecie robić dyktando obejmujące zawsze tylko 3 zdania. Wymyślcie wspólnie nagrodę po każdym tygodniu pracy.
Punkt 2. Wybór tekstu
Zaznacz w książce dziecka 3 zdania i przeczytaj na głos pierwsze zdanie.
Punkt 3. Komentarz ortograficzny
Dziecko powtarza zdanie i omawia pisownię każdego wyrazu (podaje zasady pisowni, poszukuje uzasadnienia pisowni).
Punkt 4. Zapisywanie
Dziecko zapisuje zdanie (podobnie postępuje z następnymi zdaniami).
Punkt 5. Kontrola 1 - dziecko
Dziecko samodzielnie sprawdza cały napisany tekst.
Punkt 6. Kontrola 2 - dorosły
Dorosły sprawdza tekst. Jeżeli znajdzie błędy, podaje ich liczbę.
Punkt 7. Kontrola 3 - dziecko
Dziecko ponownie sprawdza tekst z pomocą słownika ortograficznego.
Punkt 8. Kontrola 4 - dorosły
Dorosły sprawdza poprawiony tekst. Jeżeli nadal są błędy, wskazuje tekst -wzór, z którego dyktował zdania.
Punkt 9. Kontrola 5 - dziecko
Dziecko porównuje napisany tekst ze wzorem i ostatecznie poprawia błędy.
Punkt 10. Poprawa
Dziecko opracowuje błędnie napisane wyrazy (np. podaje zasady pisowni, wyrazy pokrewne, odmienia wyraz przez przypadki, wymienia na inne formy).

Cele techniki "dyktando z komentarzem ortograficznym":

utrwalenie zasad pisowni;

- wytworzenie świadomości ortograficznej przez przekształcenie się nawyku "głośnego myślenia" - omawiania zasad pisowni (pkt. 3) - w nawyk "cichego" przypominania ich sobie podczas pisania;

- wyrobienie w dziecku nawyku stałego sprawdzania tego co pisze, a tym samym budowanie w nim odpowiedzialności za napisany tekst. Dziecko może oczywiście popełniać błędy, ale nie może pozostawić ich bez poprawienia.

UWAGI

Realizacji tych celów będzie sprzyjać prowadzenie ćwiczeń krótkich, ale systematycznie. Z dzieckiem można zawrzeć umowę co do czasu pracy (codziennie), liczby dyktowanych zdań (zawsze tej samej) oraz nagrody (po każdym tygodniu ćwiczeń). Taki rodzaj kontaktu zminimalizuje możliwość pojawiania się konfliktów i ciągłych prób negocjowania przez dziecko warunków pracy.

OSOBISTY SŁOWNIK ORTOGRAFICZNY

Osobisty Słownik Ortograficzny, to założony przez dziecko zeszyt, najlepiej 100 kartkowy w kratkę. Pośrodku lewej strony kolejnych kartek, dziecko wpisuje dużymi literami wyraz, który ma opracować, np. słowo "mnożenie". Ortogram "ż" zaznacza czerwonym kolorem.
Z prawej strony kartki wpisuje kolejne punkty opracowania.

Uzasadnienie pisowni.

Słowa z rodziny wyrazów.

Wyrażenia związane z wyrazem "bazowym" i każdym słowem z rodziny wyrazów.

Rysunek, wierszyk, skojarzenie, które pomogą dziecku zapamiętać pisownię opracowywanego słowa.

UWAGI

Ortogramy "ż" w każdym wyrazie powinny być "od razu" pisane (a nie poprawiane) na czerwono. Inaczej mówiąc, dziecko przerywa pisanie, gdy dociera do ortogramu, zmienia długopis na czerwony, wpisuje ortogram, znowu zmienia długopis i kończy pisać wyraz. Zatrzymanie na moment ręki i oka wzmacnia pamięć wzrokową dziecka i włącza jego "myślenie ortograficzne".
Korzystne jest takie wpisywanie wyrazów, aby ortogram znajdował się zawsze w tej samej pozycji - jeden pod drugim.
Można umówić się z dzieckiem, aby ortogramy "rz", "ó" i "ch" pisało zawsze kolorem zielonym, a "ż", "u" i "h" kontrastującym czerwonym.

PISANIE Z PAMIĘCI


Ćwiczenia w pisaniu z pamięci należy stosować, gdy dziecko opanowało już umiejętność zapisywania i odczytywania wyrazów. Przebiegać one powinny w następującej kolejności:

1. Dziecko odczytuje zdanie wybrane do pisania ( podpis pod obrazkiem, krótkie zdanie z elementarza - trzy-, najwyżej czterowyrazowe).

2. Liczy na palcach wyrazy w nim zawarte wymawiając je głośno.

3. Spoglądając na wzór, układa całe zdania z liter ruchomego alfabetu.

4. Każdy wyraz dzieli na litery, wymawiając odpowiednie głoski i biorąc każdą literę do ręki. Klaszcze tyle razy, ile jest liter w wyrazie, albo stuka ołówkiem o stolik.

5. Składa zdania z powrotem i odczytuje je całe jeszcze raz.

6. Każdy wyraz dzieli na sylaby (części wyrazu), a następnie wyklaskuje ( wystukuje ) liczbę sylab w wyrazie.

7. Zasłania zdanie kartką papieru i pisze w zeszycie, dyktując sobie półgłosem po sylabie.

8. Porównuje zapis z tekstem i poprawia samodzielnie ewentualne błędy.

9. Prowadzący ćwiczenia kontroluje poprawność zapisu.

Jednorazowa dawka pisania z pamięci nie powinna przekraczać 2-3 zdań. W miarę uzyskiwania efektów należy odchodzić stopniowo od początkowych etapów ( np. układania z ruchomego alfabetu ).

PISANIE ZE SŁUCHU

Ćwiczenia w pisaniu ze słuchu stosuje się, gdy dziecko umie już poprawnie pisać z pamięci.

Prowadzący czyta dziecku głośno całe dyktando ( 3-4, potem więcej zdań ) i sprawdza, czy dziecko zrozumiało to, co usłyszało ( powinno ono opowiedzieć treść dyktanda).

Prowadzący czyta pierwsze zdanie dyktanda, dziecko powtarza je i liczy na palcach wyrazy ( na początku nie powinno być więcej jak 3-4 wyrazy ).

Trudniejsze wyrazy dziecko układa z ruchomego alfabetu albo ( starsze dzieci ) wyszukuje w słowniku.

Dzieli te wyrazy na litery i sylaby.

Prowadzący ćwiczenie powtórnie czyta całe zdanie, a potem zasłania ułożony trudny wyraz ( lub zamyka słowniczek ).

Dziecko zapisuje całe zdanie, a prowadzący sprawdza, czy napisało dobrze i poleca poprawić błędy ( dziecko pisze ołówkiem ). Tak postępuje z każdym następnym zdaniem.

UWAGI

Dyktując dziecku zdanie, trzeba wyraźnie (nawet z przesadą) wymawiać każdy wyraz, aby mogło ono usłyszeć wszystkie występujące w nim głoski.
W miarę uzyskiwania wprawy w pisaniu, dziecko przestaje korzystać z ruchomego alfabetu, a tylko wyszukuje trudniejsze wyrazy w słowniku i dzieli je na litery i sylaby.

logo m     logo CyfrowaSzkola    Zagrajmy o sukces    szkola dobrych praktyk sp    szkola dobrych praktyk gim    

 

       dziecko w sieci    sieciaki    dbi    SPR logo      akademia puchatka     

 

      szkola w ruchu      banner patronat                      DEU    logo chd

 

http://www.bpe.powiat.lublin.pl/       Schule im Wandel logo